Poradnik ciąża
Poradnik ciąża
Poradnik ciąża

Kiedy wykonać badania prenatalne?

kiedy wykonać badania prenatalne

To kiedy wykonać badania prenatalne zależy od wieku ciąży. Badania prenatalne wykonuje się od 10. tygodnia ciąży (badania prenatalne przesiewowe) do około 21. tygodnia ciąży i później. Lekarz bierze też pod uwagę to, czy są wskazania do ich wykonania.

Spis treści:

1. Kiedy pierwsze badania prenatalne w ciąży?
2. Kiedy wykonać badania prenatalne przesiewowe?
3. Kiedy wykonać badania prenatalne diagnostyczne?
4. Badania prenatalne – kiedy trzeba wykonać – wskazania
5. Genetyczne badania prenatalne – kiedy je robić?
6. Badania prenatalne – kiedy wykonujemy pierwsze USG, lekarz może określić wiek ciąży
7. Kiedy wykonać inne badania w ciąży i przed ciążą?

Kiedy pierwsze badania prenatalne w ciąży?

Kiedy wykonać pierwsze badanie prenatalne? Odpowiedni czas to I trymestr, a konkretnie 11+1 tydzień ciąży [1]. To właśnie wtedy można wykonać pierwsze badanie USG prenatalne oraz, jeśli para chce się dowiedzieć więcej na temat zdrowia swojego jeszcze nienarodzonego dziecka – badanie wolnego płodowego DNA.

Kiedy wykonać badania prenatalne przesiewowe?

Badania prenatalne dzielą się na nieinwazyjne (przesiewowe) oraz inwazyjne (diagnostyczne). W pierwszej kolejności ciężarna powinna wykonać badania prenatalne nieinwazyjne, a dopiero gdy ich wynik wskaże na ryzyko wystąpienia nieprawidłowości, inwazyjne. W którym tygodniu ciąży robić badania prenatalne przesiewowe? Poniżej znajduje się pełna rozpiska:

• między 10. a 14. tygodniem ciąży – test PAPP-A oraz pierwsze badanie USG
• między 10. a 24. tygodniem ciąży i później – badania wolnego płodowego DNA, nieinwazyjne testy z krwi o wysokiej czułości (np. test NIFTY pro)
• między 15. a 21. tygodniem ciążyUSG genetyczne
• po 14. tygodniu ciążytest potrójny
• koniec pierwszego trymestru ciąży (ok. 12., 13. tygodnia ciąży) – badanie przepływu w obrębie przewodu żylnego oraz przepływ przez zastawkę trójdzielną.

Zobacz również: Ciąża – ile tygodni trwa ciąża, jak wyliczyć termin porodu?

Powyższa lista wyjaśnia także, do którego tygodnia można zrobić badania prenatalne przesiewowe.

Kiedy wykonać badania prenatalne diagnostyczne?

W którym tygodniu ciąży robić badania prenatalne diagnostyczne, które są inwazyjne? Poniżej znajduje się pełna rozpiska:

• między 13. a 19. tygodniem ciąży – Amniopunkcja
• od 18. tygodnia ciążyKordocenteza
• między 18. a 20. tygodniem ciążyFetoskopia
kalendarz badań w ciąży

Badania prenatalne – kiedy trzeba wykonać – wskazania

Lekarz kieruje na badania prenatalne, kiedy uznaje, że są wskazania do ich wykonania. Do takich wskazań może należeć np. urodzenie w przeszłości dziecka z chorobą metaboliczną, dodatni wywiad rodzinny w kierunku chorób genetycznych, trisomia 21 w poprzedniej ciąży, nieprawidłowy wynik USG genetycznego czy testu PAPP-A, a także wystąpienie aberracji chromosomowych u ciężarnej i/lub ojca dziecka [2]. Jeżeli pacjentka chce wykonać badania prenatalne kiedy nie ma skierowania, wówczas może zrobić je prywatnie (bez refundacji NFZ).

Zobacz również: Ciąża po 35 roku życia: jakie badania, na co uważać, jak się przygotować?

Genetyczne badania prenatalne – kiedy je robić?

Na rynku są już dostępne nowoczesne genetyczne badania prenatalne. Kiedy najlepiej je wykonać? Badanie NIFTY pro, które jest nieinwazyjne, a jego czułość jest porównywalna do amniopunkcji, powinny rozważyć w szczególności kobiety, które [3]:

• mają więcej niż 35 lat – ze względu na większe ryzyko urodzenia dziecka z chorobą genetyczną,
• otrzymały nieprawidłowe wyniki przesiewowych badań prenatalnych, takich jak USG czy test PAPP-A (czułość badań genetycznych jest wyższa, a ich wynik jest bardziej wiarygodny),
• otrzymały skierowanie na amniopunkcję (uzyskanie prawidłowego wyniku genetycznego badania prenatalnego, którego czułość jest porównywalna do amniopunkcji, pomoże w uniknięciu badania inwazyjnego),
• urodziły w przeszłości dziecko z chorobą genetyczną.

Warto wiedzieć: choroby genetyczne i wady rozwojowe mogą wystąpić w ciąży u każdej kobiety – również młodej i zdrowej. Z tego powodu badania prenatalne są zalecane dla każdej pary, która chce się upewnić co do zdrowia swojej pociechy, także dla rodziców bez wskazań.

Czytaj więcej:

Wskazania do badań prenatalnych

Jakie badania prenatalne wykonać po 35 roku życia?

Badania prenatalne – kiedy wykonujemy pierwsze USG, lekarz może określić wiek ciąży

Przed wykonaniem badania prenatalnego niezbędne jest dokładne ustalenie momentu, kiedy doszło do zapłodnienia. Najczęściej wiek ciąży, a tym samym przybliżony termin porodu wyznacza się na podstawie daty pierwszego dnia miesiączki. Tydzień ciąży można też określić podczas badania ultrasonograficznego (USG). W tym celu lekarz wykonuje pomiary takie jak:

• długość ciemieniowo-siedzeniowa (CRL) w I trymestrze ciąży,
• pomiar główki (BPD i HC), obwód brzucha (AC) i długość kości udowej (FL) w II i III trymestrze.

Czytaj więcej: Jak ustalić datę poczęcia?

Kiedy wykonać inne badania w ciąży i przed ciążą?

Przed planowaną ciążą, a także już będąc w ciąży, warto wykonać dodatkowo test genenetyczny w kierunku tromfbofilii wrodzonej oraz polimorfizmów genu MTHFR. Trombofilia wrodzona (inaczej nadkrzepliwość) jest genetycznie uwarunkowaną skłonnością do tworzenia zakrzepów przez organizm [4]. Tego typu predyspozycja zapisana w genach może spowodować poronienie, dlatego wiedza o jej występowaniu jest istotna, aby lekarz mógł wprowadzić odpowiednią profilaktykę czy leczenie. Dowiedz się więcej: Trombofilia wrodzona w ciąży.

Natomiast jeśli chodzi o badanie polimorfizmów genu MTHFR, jego warianty C677T/A1298C przyczyniają się do zaburzeń przyswajania kwasu foliowego. Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników wskazuje, że u pacjentek z polimorfizmami genu MTHFR bardziej skuteczna jest suplementacja aktywnym kwasem foliowym niż suplementacja zwykłym [5]. Wynik badania genetycznego stanowi więc dla lekarza wskazówkę, jaka forma i dawka kwasu foliowego będzie odpowiednia dla ciężarnej.
badanie wes w ciążybadanie wes w ciąży

 


Źródła:

1. https://www.pbkm.pl/pregnancy-zone-2/jak-dbac-o-siebie-w-ciazy/czym-jest-usg-prenatalne-kiedy-nalezy-je-wykonac

2. https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/63104,badania-prenatalne

3. https://badanienifty.pl/test-nifty-pro/wskazania/

4. https://www.mp.pl/pacjent/hematologia/choroby/170530,nadkrzepliwosc

5. Bomba-Opoń D. et al. Suplementacja folianów w okresie przedkoncepcyjnym, w ciąży i połogu. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2 (5): 213 (2017)

[1] D. Bomba-Opoń, L. Hirnle, J. Kalinka, A. Seremak-Mrozikiewicz: Suplementacja folianów w okresie przedkoncepcyjnym, w ciąży i połogu. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2017 tom 2, nr 5, s. 213.

Data aktualizacji: 31.08.2020 r.

Opublikowano: 6.06.2015 r.

Autor:
Aneta Tomczyk, https://badaniaprenatalne.pl/

Ten artykuł jest chroniony prawami autorskimi. Niedopuszczalne jest zwielokrotnianie, modyfikowanie, publiczne odtwarzanie i / lub udostępnianie Serwisu, jego części, materiałów w nim zamieszczonych i / lub ich części, za wyjątkiem przypadków wskazanych w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.

Czy robiłaś badania prenatalne?

Zobacz wyniki

Loading ... Loading ...

4.9/5 - (15 votes)

Data publikacji: 31/08/2020, Data aktualizacji: 27/05/2022

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.