Zespół policystycznych jajników - Badania prenatalne.pl Przeskocz do treści

Zespół policystycznych jajników – diagnostyka i leczenie

zespół policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników (PCOS) to najczęstsza przyczyna niepłodności. Polega na pojawieniu się zaburzeń hormonalnych u kobiety, które powodują m.in. kłopoty z owulacją, obecność zbyt dużej ilości androgenów oraz cysty na jajnikach. Przy PCOS kobieta ma nieregularne miesiączki, mogą pojawić się nadmierne owłosienie czy trądzik.

Zespół policystycznych jajników – na czym polega?

Zespół policystycznych jajników (PCOS) polega na obecności nieprawidłowości związanych z hormonami – zbyt dużego stężenia LH i wahań FSH. Z tego powodu w jajnikach produkowanych jest za wiele małych i niedojrzałych pęcherzyków Graafa, które nie uwalniają komórek jajowych, a obumierają.

W konsekwencji nie może powstać ciałko żółte poziom progesteronu we krwi nie wzrasta przy równoczesnym nadmiarze androgenów (hormonów męskich). Skutkuje to  brakiem owulacji zatem niemożliwe jest zapłodnienie. Co więcej, obumarłe pęcherzyki osadzają się w jajnikach, tworząc małe torbiele – cysty.

Zespół policystycznych jajników – objawy i przebieg

Głównym objawem choroby są nieregularne miesiączki – mogą pojawiać się nawet co 3-4 miesiące, długie cykle miesięczne (35-40 dni) lub bardzo skąpe krwawienia. Pojawia się także tycie (głównie w talii), często zupełnie niezwiązane z ilością spożywanych kalorii.

Z powodu nadmiaru męskich hormonów (tzw. hiperandrogenizm) przy PCOS wiele kobiet skarży się również na nadmierne owłosienie czyli hirsutyzm, zwłaszcza na twarzy, plecach udach czy w okolicach bikini.

Jednocześnie kobiety skarżą się na przerzedzenie włosów na głowie, w tym zakola. Choroba objawia się też pojawieniem trądziku na twarzy, klatce piersiowej i plecach, nadciśnieniem czy podwyższonym poziomem cukru we krwi. Jeśli kobieta stara się o dziecko, przy PCOS jest to bardzo utrudnione, a na USG widoczne są torbiele na jajnikach.

Zobacz też: Oznaki ciąży – jak rozpoznać ciążę?

Zespół PCOS a ciąża – jakie są szanse na ciążę?

Szanse na naturalne poczęcie dziecka u kobiety z PCOS zależą od rodzaju zaburzeń oraz stadium zaawansowania choroby. Jeśli PCOS ma łagodny przebieg, to, pomimo że do owulacji dochodzi rzadko, kobieta może zostać matką. Jeśli natomiast przebieg PCOS jest ciężki i wymaga zastosowania farmakoterapii, by kobieta zaszła w ciążę, może być konieczne podanie leków stymulujących jajeczkowanie.

Zespół PCOS a ciąża – czy wiek ciężarnej kobiety ma znaczenie?

Jeśli chodzi zespół PCOS i ciążę, duże znaczenie w kontekście powodzenia starań o dziecko ma wiek przyszłej mamy. Im starsza jest bowiem kobieta, tym silniej występują u niej objawy zespołu policystycznych jajników i tym trudniej jest jej zajść w ciążę. W związku z tym lekarze zalecają, by kobiety ze zdiagnozowanym zespołem policystycznych jajników rozpoczęły starania o dziecko już w wieku 25 lat.

Zespół policystycznych jajników – diagnostyka

Przy problemach z zajściem w ciążę, nieregularnych miesiączkach i innych objawach PCOS powinno się jak najszybciej zgłosić do lekarza ginekologa-endokrynologa.  Specjalista zleci realizację badań krwi, które pozwolą sprawdzić badanie hormonów oraz USG przezpochwowe. Dzięki temu stwierdzi obecność lub brak torbieli i będzie mógł postawić właściwą diagnozę.

Nowe wytyczne dotyczące rozpoznania zespołu policystycznych jajników z 2018 roku przypisują duże znaczenie objawom klinicznym, takim jak rzadkie owulacje lub brak owulacji oraz kliniczne oznaki hiperandrogenizmu (osłabienie cech typowych dla dojrzałych miesiączkujących kobiet przy jednoczesnym pojawianiu się objawów maskulinizacji).

Zespół policystycznych jajników – leczenie

Leczenie zespołu policystycznych jajników najlepiej rozpocząć od razu po stwierdzeniu choroby. To istotne szczególnie u młodych kobiet, które chcą zajść w ciążę i urodzić zdrowe dziecko. Im szybciej zostanie rozpoczęta terapia, tym łatwiej będzie uregulować organizm i począć dziecko.

Postępowanie w przypadku rozpoznania zespołu policystycznych jajników uzależnione jest od tego, czy pacjentka planuje w danym momencie ciążę. Najczęściej leczenie PCOS polega na terapii hormonalnej, czyli przyjmowaniu tabletek antykoncepcyjnych. Ma to na celu przywrócenie równowagi hormonalnej oraz załagodzenie objawów choroby. Lekarz może rozważyć także stosowanie preparatów stymulujących jajeczkowanie lub zaproponować parze zapłodnienie metodą in vitro.

Ponieważ kobiety z PCOS częściej cierpią na zaburzenia natury psychicznej, duże znaczenie przypisuje się nie tylko stanowi fizycznemu, ale i także stanowi psychicznemu pacjentki. Bardzo ważne jest, by kobieta była pod opieką nie tylko ginekologa czy diabetologa, ale i by mogła ona liczyć na wsparcie psychiczne i pomoc psychologa.
Jeśli PCOS ma łagodny przebieg, by przywrócić parze szanse na poczęcie dziecka, wystarczy modyfikacja stylu życia (wdrożenie zdrowej diety oraz aktywności fizycznej).

Przy PCOS istotne jest także zmniejszenie ilości tkanki tłuszczowej w organizmie oraz rzucenie palenia papierosów, ponieważ te dwa czynniki zwiększają produkcję androgenów. Należy jednak pamiętać, że jest to choroba, która będzie towarzyszyć kobiecie przez całe życie.

Zespół PCOS a ciąża – badania

W przypadku PCOS kluczowe jest wczesne rozpoczęcie leczenia tego schorzenia. Jakie badania warto wykonać, gdy lekarz podejrzewa, że problemy z płodnością wynikają z PCOS? Warto zbadać się w kierunku insulinoodporności, która często towarzyszy PCOS i utrudnia schudnięcie. Istotne jest także zweryfikowanie, czy poza PCOS u pacjentki istnieją również inne zaburzenia, które mogące powodować niepłodność.
Jeśli problem z niepłodnością nadal występuje (pomimo leczenia), warto również sprawdzić, czy przyczyna nie leży po stronie partnera. Pełna diagnostyka i szersze spojrzenie na problem (np. wykonanie u partnera badań jakości nasienia) są konieczne, by można było podjąć kroki, które przywrócą parze szanse na poczęcie zdrowego potomka.

 

 

Przeczytaj również: Badanie genu MTHFR – na czym polega i kiedy warto je wykonać?


 

Patron główny działu:


Aktualizacja: 30 kwietnia 2020 r.

Data publikacji: 30/04/2020, Data aktualizacji: 05/05/2020

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Polecane
Bezpłatne poradniki

Badania prenatalne

Badania prenatalne

POLECAMY

Ile kwasu foliowego przyjmować w ciąży

Eksperci badaniaprenatalne.pl

Dr hab. n. med. Marcin Wiecheć, specjalista położnictwa i ginekologii

Lek. med. Zbigniew Cierpisz, specjalista ginekolog-położnik

Dr n. med. Lech Dudarewicz, specjalista ginekolog-położnik

Agnieszka Kurczuk-Powolny, specjalista ginekolog-położnik

Dr n. med. Robert Woytoń, specjalista ginekologii i położnictwa

Dr hab.n.med.prof.nadzw.PR Zbigniew Banaczek, specjalista ginekolog-położnik

Więcej

REKLAMA

Martwisz się rozwojem swojego dziecka?
Poroniłaś?