Światowy Dzień FAS – już 9 września! Na czym polega ta choroba?Badaniaprenatalne.pl

Światowy Dzień FAS – już 9 września!

9 września już po raz kolejny obchodzić będziemy Światowy Dzień FAS. Święto to ma przede wszystkim uświadamiać – nie tylko przyszłe matki, ale i całe społeczeństwo – o negatywnych skutkach spożywania alkoholu w czasie ciąży. Z okazji nadchodzących obchodów warto przypomnieć sobie, czym właściwie jest alkoholowy zespół płodowy i jakie niesie ze sobą zagrożenia dla zdrowia dziecka.

Alkohol uszkadza przede wszystkim mózg płodu…

Alkoholowy zespół płodowy (FAS, z ang. fatal alcohol syndrome) to zespół fizycznych i psychicznych nieprawidłowości, które są efektem toksycznego (teratogennego) działania alkoholu na płód w czasie ciąży. Etanol uszkadza przede wszystkim różne części mózgu, w tym móżdżek, hipokamp, płaty czołowe czy ciało modzelowate [1].

Każdy z tych obszarów odpowiada za jakąś ważną umiejętność, np. zdolność uczenia się, zapamiętywania czy abstrakcyjnego myślenia. Uszkodzenie, któregoś z nich ma więc bardzo negatywny wpływ na funkcjonowanie dziecka i niestety najczęściej prowadzi do trwałej niepełnosprawności intelektualnej.

Warto dodać, że FAS jest chorobą nieuleczalną, powstałe w mózgu zmiany nie postępują, ale też nie da się ich w żaden sposób usunąć. To jednak nie wszystko. Alkohol wywołuje szkody nie tylko w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Uszkadza również serce, nerki, wątrobę, narządy płciowe, skórę, mięśnie i kości dziecka [2].

Jak wygląda pełnoobjawowy FAS?

Objawy występujące w przebiegu alkoholowego zespołu płodowego będą wynikały z trwałego uszkodzenia różnych obszarów mózgu. I tak uszkodzenie móżdżku spowoduje problemy z utrzymaniem równowagi oraz koordynacją ruchową. Może wywołać też hipotonię mięśniową (obniżenie napięcia mięśni), drżenie kończyn i kłopoty z mówieniem.

Uszkodzenie płatów czołowych wpłynie z kolei na zachowanie dziecka, które może być agresywne, skłonne do stanów depresyjnych i schematycznego myślenia. Poalkoholowe uszkodzenia ciała modzelowatego – odpowiedzialnego za przesyłanie informacji między obiema półkulami – może natomiast wywołać stany lękowe u dziecka oraz utrudnić mu nawiązywanie kontaktów z rówieśnikami. Uszkodzenie struktury zwanej hipokampem spowoduje z kolei problemy z uczeniem się, przyswajaniem nowych informacji oraz ich późniejszym wykorzystaniem [1].

U ponad połowy dzieci z FAS widoczne są również charakterystyczne zmiany w obrębie twarzoczaszki. Wśród nieprawidłowości najczęściej wymienia się:

  • małogłowie;
  • niedorozwój szczęki i żuchwy;
  • spłaszczenie środkowej części twarzy;
  • słabo zarysowaną rynienkę podnoskową;
  • skrócone szpary powiekowe;
  • opadanie powiek;
  • szeroko rozstawione oczy;
  • wąską górną wargę;
  • obecność zmarszczki nakątnej (dodatkowy fałd skóry w kąciku oka);
  • deformację małżowin usznych;
  • krótki, zadarty nos;
  • wolniejszy wzrost [3].

Oczywiście nie wszystkie ww. objawy muszą być widoczne. Pełnoobjawowy FAS dotyczy zaledwie 10% wszystkich przypadków. Pozostałe dzieci będą miały różnego rodzaju zaburzenia rozwoju wynikające z ekspozycji na alkohol w czasie ciąży [4]. U dzieci tych często stwierdza się FAE, czyli alkoholowy efekt płodowy (ang. fatal alcohol effect). Nasilenie objawów będzie w tym przypadku zależeć od ilości spożywanego przez kobietę alkoholu. Im więcej wypije go przyszła mama, tym dziecko narażone jest na rozleglejsze uszkodzenia.

Picie alkoholu w ciąży – powszechny problem?

Niestety… Mimo ostrzeżeń środowiska medycznego (lekarzy, Ministerstwa Zdrowia) i coraz większej wiedzy społeczeństwa na temat szkodliwości picia alkoholu w ciąży, wiele ciężarnych kobiet wciąż po niego sięga. Według prezes Fundacji FAStryga – dr Małgorzaty Kleckiej – nawet co trzecia kobieta w ciąży pije alkohol.

Niestety znajduje to odzwierciedlenie w statystykach. Każdego roku w Polsce na świat przychodzi ok. 900 dzieci dotkniętych pełnoobjawowym FAS-em. Mniej więcej 9000, a więc 10 razy więcej ma inne zaburzenia związane z ekspozycją na alkohol w trakcie życia płodowego [5]. Trudno jednak ustalić faktyczną liczbę dzieci cierpiących na FAS, ponieważ wiele kobiet zwyczajnie nie przyznaje się do spożywania alkoholu w ciąży. Możemy jednak przypuszczać, że jest ona znacznie większa.

Zobacz też: Prawie co trzecia kobieta w ciąży pije alkohol!

Nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu dla kobiet w ciąży…

Każda ilość alkoholu, nawet kieliszek wina czy wypity od czasu do czasu drink, będzie działał toksycznie na mózg oraz inne narządy wewnętrzne dziecka. Nie istnieje też moment w rozwoju płodu, w którym alkohol byłby dla niego nieszkodliwy. Dlatego każda przyszła mama powinna bezwzględnie z niego zrezygnować. Alkohol bardzo szybko przechodzi przez łożysko, a płód nie ma jak się przed nim obronić. Jego wątroba nie jest jeszcze na tyle rozwinięta, aby sprawnie zmetabolizować (rozłożyć) szkodliwą substancję.

To może Cię zainteresować: Alkohol w ciąży

FAS – choroba, której sami możemy zapobiec…

…w 100% i w bardzo prosty sposób. Wystarczy, że w okresie poprzedzającym ciążę oraz przez całe 9 miesięcy jej trwania całkowicie wyeliminujemy alkohol. FAS jest akurat jedną z niewielu chorób wrodzonych, o której wystąpieniu decyduje rodzic. Dokładnie tak. Powstrzymując się od picia alkoholu w ciąży, przyszła mama chroni nienarodzone jeszcze dziecko przed ciężkimi, rozległymi wadami – wadami, z którymi musiałoby borykać się już do końca życia.


Źródła:

[1] B. Szymoniak, A. Jankowska – Wika, Charakterystyka alkoholowego zespołu płodowego na podstawie przypadku oraz piśmiennictwa, „Dental Forum” 2014, 2, XLII, s. 81-84.

[2] A. S. Baranowska, Płodowy zespół alkoholowy jako zagrożenie dla zdrowia dziecka, „Journal of Education, Health and Sport” 2016, Vol. 6, No 3, p. 148-158.

[3] L. Szuba, Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS), http://www.podglebokie-mow.pl/dokumenty/FAS.pdf [dostęp: 5.09.2018].

[4] Alkoholowy zespół płodu:  teoria, diagnoza, praktyka. Pod red. M. Banacha, Kraków 2011.

[5] Wpływ spożywania alkoholu przez kobietę w ciąży na rozwijający się płód – Płodowy Zespół Alkoholowy (FAS). Oprac. Olga Kurnatowska. http://www.ppp1.wroc.pl/Wplyw_spozywania_alkoholu_przez_kobiete_w_ciazy_na_rozwijajacy_sie_plod_-_Plodowy_Zespol_Alkoholowy_(FAS).pdf [dostęp: 5.09.2018].


autor: Natalia

zdjęcie: 3907349/pixabay.com


Ten artykuł jest chro­niony prawa­mi autorski­mi. Niedo­puszczalne jest zwielokrot­ni­an­ie, modyfikowanie, pub­liczne odt­warzanie i / lub udostęp­ni­an­ie Ser­wisu, jego częś­ci, mate­ri­ałów w nim zamieszc­zonych i / lub ich częś­ci, za wyjątkiem przy­pad­ków wskazanych w obow­iązu­ją­cych w tym zakre­sie przepisach prawa.


Światowy Dzień FAS – już 9 września!
5 Liczba ocen: 3

Przeczytaj również:

05/09/2018

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Polecane

Badania prenatalne

Eksperci badaniaprenatalne.pl

Dr hab. n. med. Marcin Wiecheć, specjalista położnictwa i ginekologii

Lek. med. Zbigniew Cierpisz, specjalista ginekolog-położnik

Dr n. med. Lech Dudarewicz, specjalista ginekolog-położnik

Agnieszka Kurczuk-Powolny, specjalista ginekolog-położnik

Dr n. med. Robert Woytoń, specjalista ginekologii i położnictwa

Dr hab.n.med.prof.nadzw.PR Zbigniew Banaczek, specjalista ginekolog-położnik

Katarzyna Uryga, pielęgniarka

dr n. med. Renata Posmyk, specjalista genetyki klinicznej

Barbara Prokurat, ekspert ds. ustalenia ojcostwa i pokrewieństwa

Olga Przybyłek, psychoterapeuta

Magdalena Kornacka, dietetyk

mgr Aleksandra Majsnerowska, dietetyk kliniczny

mgr Katarzyna Nowak, dietetyk kliniczny

Dowiedz się więcej

ANONIMOWA SONDA

Czy robiłaś badania prenatalne?

Zobacz wyniki

Loading ... Loading ...

Polecamy:

Jak zrozumieć wyniki obliczonego ryzyka dla trisomii 21

Badania prenatalne w pierwszym trymestrze. Jak zrozumieć wyniki obliczonego ryzyka dla trisomii 21

O interpretacji wyników badań prenatalnych, specjalnie dla portalu badaniaprenatalne.pl opowiadają dr hab. n. med. Marcin Wiecheć i dr n.med. Agnieszka Nocuń, www.dobreusg.pl. Postanowiliśmy opisać podstawowe zasady interpretacji wyników, ponieważ nie tylko wiele pacjentek, a także lekarzy ginekologów i genetyków ma z tym problem. Praktycznie w każdym tygodniu konsultujemy około 5 pacjentek wyrażając nasze drugie opinie po badaniach […]
18 komentarzy
Przeczytaj inne:
15 października – Dzień Dziecka Utraconego
15 października – Dzień Dziecka Utraconego

Już od 1988 roku na świecie i 2004 roku w Polsce 15 października obchodzimy Dzień Dziecka Utraconego. To moment pamięci o wszystkich najmłodszych zmarłych i okazja do refleksji na temat problemów ich rodzin. Skąd ta...

Zamknij