Depositphotos_6841893_original

Leczenie niepłodności

Statysty­cznie rzecz ujmu­jąc poczę­cie dziecka nie jest wcale przysłowiową „bułką z masłem”. Czas płod­ności trwa bowiem bardzo krótko (tylko 12–24 godzin). To właśnie głównie z tej przy­czyny spośród par niesto­su­ją­cych antykon­cepcji, które często upraw­iają seks tylko 50% zostaje rodzi­cami w ciągu roku a 30% w ciągu 2 lat stara­nia o dziecko.

Prob­lem pojawia się wów­czas, gdy po roku starań o dziecko (przy braku stosowa­nia antykon­cepcji i reg­u­larnym współży­ciu) nic z tego nie wychodzi. Wów­czas mamy do czynienia z niepłod­noś­cią (czy inaczej bezpłod­noś­cią) i należy jak najszy­b­ciej udać się do lekarza w celu zdi­ag­no­zowa­nia jej przy­czyny. To bardzo ważne, aby przy­czynę niepłod­ności wykryć jak najw­cześniej. Szczyt płod­ności kobi­ety przy­pada bowiem na 20–25 rok życia. Po 30 roku życia szanse na ciąże stop­niowo maleją.

Nie zależnie od tego co zaw­iniło (jaka jest przy­czyna bezpłod­ności) i kto (czy jest to bezpłod­ność męska, żeńska czy obo­jga part­nerów) trzy czwarte leczą­cych się na bezpłod­ność par zostaje w końcu rodzi­cami! Spec­jal­iści sza­cują, że osoby stale niez­dolne do poczę­cia dziecka stanowią zaled­wie 3–5% społeczeństwa.

Przy­czyny niepłod­ności u kobiet

Najczęst­szą przy­czyną niepłod­ności u kobiet jest niedrożność jajowodów (30–35%) oraz zaburzenia hor­mon­alne (25%). Niedrożność jajowodów spowodowana jest zwykle różnego rodzaju zakaże­ni­ami narządów płciowych bak­te­ri­ami i drob­nous­tro­jami np. Chlamy­dią tra­choma­tis czy też rzeżączką. Z kolei zaburzenia hor­mon­alne powodują zahamowanie owu­lacji lub jej niepraw­idłowy prze­bieg np. pęcherzyk owu­la­cyjny nie pęka, wzrasta bez komórki jajowej czy też nie uwal­nia jej w cza­sie owu­lacji). Zdarza się, że zaburzenia hor­mon­alne stają się przy­czyną choroby nazy­wanej zespołem pol­i­cysty­cznych jajników. Schorze­nie to objawia się zbyt dużą iloś­cią męs­kich hor­monów w jajnikach, co powoduje obu­mieranie pęcherzyków i pow­stawanie tor­bieli (cyst).

Zaburzenia hor­mon­alne mogą być spowodowane przez:

  • Nad­mierny wysiłek fizy­czny (często zdarza się więc u sportsmenek)
  • Niewłaś­ciwe odżywianie
  • Stres
  • Naduży­wanie alkoholu
  • Znaczną niedowagę (u anorektyczek)
  • Stan napię­cia psy­chicznego spowodowany dłu­gotr­wałym staraniem się o dziecko
  • Zaburzenia w funkcjonowa­niu tar­czycy, przysadki móz­gowej i kory nadnerczy

Inne przy­czyny niepłod­ności u kobiet to np. endonometri­oza — choroba pole­ga­jąca na tym, że frag­menty błony ślu­zowej macicy w cza­sie miesiączki prze­dostają się do jamy brzusznej i tam wszczepi­ają się w jej ściany lub inne narządy. Przy kole­jnych cyk­lach pow­ięk­szają się, powodują stany zapalne i blizny. Zdarza się, że niepłod­ność u kobiet spowodowana jest też przez niepraw­idłowości w budowie narządu rod­nego czy też zaży­wanie leków np. anty­de­presyjnych czy nawet takich jak aspiryna czy ibupro­fen (jeśli są przyj­mowane w połowie cyklu).

Przy­czyny niepłod­ności u mężczyzn

Najczęst­szą przy­czyną niepłod­ności męskiej jest niska jakość nasienia – obniżona ilość plem­ników (poniżej 20 mln w ml. nasienia) lub też ich zmniejs­zona ruch­li­wość czy zmi­any w budowie. Na taki stan rzecz wpływ mają m.in. choroby przenos­zone drogą płciową lub też dłu­gotr­wałe prze­grze­wanie jąder (obcisła, nieprzewiewana garder­oba, częste korzys­tanie z sauny, spędzanie wielu godzin za kierown­icą). Przy­czyną niepłod­ności u mężczyzn bywa także uszkodze­nie jąder lub nasieniowodów w wyniku infekcji (np. rzeżączki) czy też urazu. Skutkiem tego może być brak dojrza­łych plem­ników w nasie­niu a w niek­tórych przy­pad­kach nawet całkowita bezpłodność.

Przy­czyn niepłod­ności może być naprawdę wiele. Powodować ją mogą także niepraw­idłowości w budowie narządów rozrod­czych zarówno mężczyzn jak i kobiet, choroby układu rozrod­czego a nawet takie schorzenia, które wydawać by się mogło, że nie powinny mieć żad­nego wpływu na płod­ność (choroby serca, płuc, nerek). Dlat­ego też bada­nia płod­ności mające na celu ustal­e­nie źródła prob­lemu bywają bardzo żmudne i trzeba uzbroić się w cierpliwość.

Lecze­nie bezpłod­ności u kobiet i mężczyzn

Pier­wszym krok­iem w walce z niepłod­noś­cią jest zmi­ana trybu życia. Cza­sami wystar­czy zmienić pewne nawyki, czy też dietę lub zrezyg­nować z nałogów, aby móc cieszyć się zdrowym potomstwem.

Co szkodzi płod­ności kobiet

  • Pale­nie papierosów (zmniejszają szansę zajś­cia w ciążę o 20%)
  • Drasty­czne diety skutku­jące zaburzeni­ami hormonalnymi
  • Upraw­ianie seksu pod­czas miesiączki (sprzyja infekcjom)

Co szkodzi płod­ności mężczyzn

  • Siedzący tryb życia
  • Prze­grzanie jąder
  • Nad­miar alkoholu
  • Szkodliwe warunki w pracy (np. zbyt wysoka temperatura)

Co pomaga płod­ności kobiety

  • Praw­idłowa waga ciała
  • Unikanie stresu
  • Wypoczynek
  • Zaży­wanie wit­a­min C, E i z grupy B oraz stosowanie diety bogatej w cynk, żelazo, miedź i magnez

Co pomaga płod­ności mężczyzny

  • akty­wny wypoczynek
  • dieta niskotłuszc­zowa, bogata w owoce i warzywa
  • wit­a­miny A, C, E oraz cynk — popraw­iają jakość nasienia

Jakim badan­iom płod­ności powin­niśmy się poddać

Jeśli prob­lem z zajś­ciem w ciążę utrzy­muje się od roku pomimo stałego współży­cia i niestosowa­nia leków antykon­cep­cyjnych powin­niś­cie zgłosić się do lekarza. Lekarz zleci wam obo­jgu przeprowadze­nie kilku badań poma­ga­ją­cym w zdi­ag­no­zowa­niu przy­czyny niepłod­ności. U mężczyzn stan­dar­d­owe bada­nia w kierunku zdi­ag­no­zowa­nia przy­czyny bezpłod­ności to: badanie nasienia, badanie poziomu hor­monów we krwi u kobiet jest to także anal­iza moczu i krwi a także laparoskopia, test wro­gości śluzu szyjkowego, test na obec­ność prze­ci­w­ciał anty­plem­nikowych w śluzie szyjkowym, Kon­trola cykli miesiączkowych w celu potwierdzenia wys­tępowa­nia jajeczkowania

Lecze­nie niepłodności

W zależności od przy­czyny bezpłod­ności lekarz zapro­ponuje odpowied­nią ter­apię. Jeśli przy­czyną niepłod­ności są zaburzenia hor­mon­alne prowadzące do obniże­nia ilości i ruch­li­wości plem­ników lecze­nie polega na podawa­niu pac­jen­towi hor­monów. Nato­mi­ast jeśli np. przy­czyną trud­ności w wyda­niu na świat potomka spowodowane są żylakami powrózka nasi­en­nego wykonuje się zabieg ich usunię­cia. Infekcje układu moczowo-płciowego spowodowane najczęś­ciej bak­te­ri­ami leczy się zwykle anty­bio­tykami. Niedrożność nasieniowodów w niek­tórych przy­pad­kach można usunąć operacyjnie.

Z kolei u kobiet przy zaburzeni­ach owu­lacji lub jej braku sto­suje się ter­apię hor­mon­alną, niedrozność jajowodów, wady budowy macicy, mięś­ni­aki, tor­biele jajników, a także endometri­ozę leczy się oper­a­cyjnie. Zespół pol­i­cysty­cznych jajników — pod­daje się hor­mon­al­nej ter­apii lub przeprowadza się zabiegi, np. laserową waporyza­cję. Wrogi śluz macicy może powró­cić do normy po lecze­niu farmakologicznym.

Jeśli powyższe metody leczenia niepłod­ności nie są skuteczne pozostaje insem­i­nacja lub zapłod­nie­nie In vitro. Insem­i­nacja to mało inwazyjny zabieg, pole­ga­jący na prze­niesie­niu nasienia mężczyzny do macicy. Odd­ane przez mężczyznę nasie­nie najpierw przy­go­towuje się w lab­o­ra­to­rium, wybier­a­jąc najbardziej żywotne, ruch­liwe plem­niki. Potem wstrzykuje się je do macicy w cza­sie nat­u­ral­nego lub sty­mu­lowanego hor­mon­al­nie jajeczkowania.

Jeśli wszys­tkie metody leczenia bezpłod­ności zaw­iodą sto­suje się zabieg In vitro czyli innymi słowy zabieg zapłod­nienia pozaus­tro­jowego. Zabieg zapłod­nienia pozaus­tro­jowego składa się z kilku faz. Najpierw u kobi­ety pobudza się jajeczkowanie, poda­jąc przez 8–10 dni leki hor­mon­alne. Następ­nie w znieczu­le­niu miejs­cowym, pod kon­trolą USG pobiera komórki jajowe (punkcja). Łączy się je w lab­o­ra­to­rium z wybranymi plem­nikami. Otrzy­mane tą drogą zar­o­dki hoduje się przez kilka dni (2–5) i wprowadza do macicy za pomocą cewnika. Zwykle umieszcza się je tam dwa, bo śred­nio tylko 30 proc. zar­o­d­ków zag­nieżdża się i praw­idłowo rozwija. Po kole­jnych 10–12 dni­ach wykonuje się test ciążowy.

06/06/2015

Możliwość komentowania jest wyłączona.